De verdwenen STAD (4)
WATERVOORZIENING (Anoniem of Florent Joostens, 1860)
Frank Heirman
In de negentiende eeuw vormden de vesten (nu Leien) de overgang tussen stad en platteland. Op de foto, mogelijk genomen door rentenier Florent Joostens die een hele serie maakte over de stadswallen, bevindt de stadsmuur zich links, rechts ligt de buurt van het huidige Sint-Jansplein.
Aan de Paardenmarkt bevond zich een afgesloten waterbekken dat dienst deed als drinkwaterreservoir.
Wie goed toekijkt, ziet midden in de foto een handpomp en een kar met een bidon. De spoorwegbrug zorgde ervoor dat de trein uit de Ooststatie kon doorrijden tot aan de Rijnkaai. Het kleine huis rechts behoorde wellicht aan een seinwachter van de spoorwegen. Deze foto was in het bezit van Jan Michiel Ruyten (1813-1881). Hij was een van de eersten die het nieuwe fotomedium gebruikte om Antwerpse stadstaferelen te schilderen.
Op deze plek moet de volgende jaren het Operaplein verrijzen. De foto van Andries Jaeger toont de toestand van rond 1890. De Leien waren in 1870 op de voormalige stadsvesten aangelegd en omgeven met nog kleine burgerhuizen, winkeltjes en hotels. Rechts toont de foto het logementshuis A la ville de Cologne, dat mikte op Duitse handelsreizigers. Links bevond zich de bekende tabakswinkel Maison Havanaise. De commerce gebeurde toen nog uitsluitend in het Frans. Het standbeeld van David Teniers stond in het midden van de Leien, die nauwelijks verkeer moesten slikken. Het smalle straatje achter Teniers is de Leysstraat. Enkele jaren later zou die verbreed worden, waarbij de sigarenwinkel en het logementshuis sneuvelden.
In de plaats kwam de chique doorgang naar de Meir, omzoomd met rijkelijk versierde woonpaleizen en winkels. Ook de Leien groeiden uit tot een boulevard met royale herenhuizen en overheidsgebouwen.
Bij dit artikel zijn in de originele versie 2 foto's gepubliceerd.